3. Resultaatgebieden

0.4 Aanpassing onttrekkingen en stortingen in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen 
In onze begroting 2025 zijn verschillende uitgaven geraamd, m.b.t. het onderhoud van onze gemeentelijke gebouwen, die (achteraf gezien) niet direct in 2025 noodzakelijk waren. Deze lasten zijn doorgeschoven van 2025 naar 2026. Dit heeft gevolgen voor de raming van de uitgaven en voor de jaarlijkse storting/onttrekking in de voorziening groot onderhoud gebouwen, met per saldo € 1.000 nadeel.

Grondslag: een Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) is de leidraad voor het reserveren van geld (de voorziening) voor toekomstig onderhoud aan onze gemeentelijke gebouwen. 

0.4 Werving- en selectie gemeentesecretaris
Per 1 mei 2026 heeft de gemeentesecretaris afscheid genomen van de gemeente Waalre vanwege het aanvaarden van een functie elders. De kosten voor de begeleiding van het volledige werving- en selectieproces, waaronder advertenties in diverse media, een integriteitsscan en een eventueel assessment, bedragen € 25.925.

Grondslag: een niet voorziene taak vraagt onverwacht bijzondere expertise en inzet van middelen. 

0.4 Formatie griffie
De communicatiefunctie binnen de griffie is cruciaal voor het verbinden van raad, inwoners en organisatie. Deze functie is begin van dit jaar vacant geweest voor 16 uur per week. Geschikte kandidaten zagen af van deze functie vanwege het te geringe aantal uren. Om deze functie goed te kunnen vervullen en een hiervoor geschikte kandidaat te kunnen vinden, heeft de werkgeverscommissie besloten om de formatie van de functie communicatiemedewerker structureel uit te breiden met 0,22 fte naar 24 uur per week en hiervoor € 20.000 beschikbaar te stellen. Binnen dit budget van € 20.000 dienen ook eventuele incidentele pieken te worden opgevangen. Voor 2026 wordt de financiële consequentie in de 1e turap opgenomen, met de begroting 2027 wordt dit budget structureel opgenomen.

Grondslag: besluit werkgeverscommissie

0.4 Invulling vacatures door inhuur
Een deel van de geraamde salariskosten van vacatures plus het flexbudget is ingezet om personeel in te huren. Bij de betreffende budgetten wordt vanuit het flexibel budget € 192.456 overgezet naar de inhuur budgetten. Dit is een administratieve overboeking van budgetten binnen alle taakvelden waarover de raad beslist. Alle mutaties zijn eenmalig.

Grondslag: budgetoverheveling in het kader van de rechtmatigheid

0.4 Eigenrisicodrager schap werkhervattingsregeling gedeeltelijk arbeidsgeschikten (ERD-WGA)
Het budget voor ERD-WGA wordt naar verwachting met circa € 70.000 overschreden. Deze overschrijding wordt veroorzaakt door een toename van het aantal langdurige verzuimcasussen, wat leidt tot hogere premie- en uitvoeringslasten. De structurele financiële consequenties worden verwerkt in de begroting 2027.

Grondslag: toename verzuim

0.7 Decembercirculaire algemene uitkering gemeentefonds
Op 16 december 2025 is de decembercirculaire van het gemeentefonds ontvangen.
Aanpassing van de accressen en aanpassing van hoeveelheden levert een eenmalig voordeel op van € 32.000 zoals vermeld in de 1e RIB 2026. 

Grondslag: 1e RIB financiële update 5 maart 2026 

N.v.t

2.1 Omzetten gedeelte van de reserve openbare ruimte en bruggen naar een voorziening conform afspraak accountant
Op advies van de accountant wordt € 650.000 in de voorziening civiele kunstwerken gestort, vanuit de bestemmingsreserve openbare ruimte en bruggen. De onderhoudslasten zijn voorzienbaar en vastgelegd in een beheerplan wat maakt dat een voorziening hiervoor noodzakelijk is en geen reserve mag zijn. Dit bedrag bestaat uit 2 posten te weten eenmalig € 500.000 uit de bestemmingsreserve openbare ruimte en bruggen en € 150.000 jaarlijkse storting.

Grondslag : advies accountant/ onderbouwing afdeling openbare ruimte

2.1 Groot onderhoud (fiets)paden
Het krediet wegenbeheerplan (WBP) is bedoeld om het wegenareaal (inclusief fiets- en voetpaden) op het vastgestelde onderhoudsniveau te behouden. Hiervoor wordt er jaarlijks een onderhoudsplanning opgesteld. In de begroting 2026 zijn reeds een aantal maatregelen aangekondigd. Daarnaast plegen we groot onderhoud aan de (fiets)paden. Voor deze paden worden deelopdrachten op basis van de vigerende onderhoudscontracten opgesteld. Vanuit het krediet wegenbeheerplan wordt € 200.000 beschikbaar gesteld voor het krediet groot onderhoud fietspaden, de raad besluit hierover.

Grondslag: Beheerplan wegen, maatregelentoets

2.1 Gladheidsbestrijding
Voor de gladheidsbestrijding hebben we een overeenkomst met de gemeente Eindhoven. De gladheidsbestrijdingsacties worden regionaal gecoördineerd op basis van weersverwachtingen en waarnemingen. De winter 2025/2026 is strenger gestart dan voorgaande jaren. Meer en frequentere vorst en sneeuwval hebben er toe geleid dat er extra strooi- en veegacties zijn uitgevoerd. 

Grondslag: contract gemeente Eindhoven

N.v.t.

4.3 Peuteropvang VVE
Augustus 2025 zijn de tarieven voor het peuterwerk sterk verhoogd met bijna 50%. De tarieven waren al jaren niet meer marktconform. Daardoor was het peuteraanbod verlieslatend voor de leveranciers en kwam de continuïteit van het aanbod in het geding. Deze bijstelling is meegenomen in de begroting voor 2026. In oktober bleek dat het aantal kinderen wat gebruik maakt van een vorm van peuteraanbod met ruim 20% was gedaald. Dat lagere aantal kinderen is al ruim een half jaar stabiel, waardoor de vorig jaar vastgestelde begroting nu veel te ruim uitpakt voor de gemaakte en de nog te verwachten kosten. Uit gegevens van het CBS blijkt ook dat er structureel een afname is van kinderen van 0-4 jaar sinds 2014. Met de voorgestelde aframing van € 50.000 blijft er nog voldoende ruimte over in het budget voor als het aantal kinderen weer toeneemt. Alle acties die uitstaan om het gebruik van het peuteraanbod zo veel mogelijk te stimuleren zijn daarmee financieel afgedekt. 

Grondslag: Zaak 1017411: Bestuurlijke besluitvorming Collegeadvies inkoop peuterprogramma VVE gemeente Waalre 2025 - College - 10-06-2025. Akkoord bevonden in het college van 10 juni 2025.

4.3 DVO Leerplicht
Bij het begrotingsproces vorig jaar zijn de aangepaste (toegenomen) kosten voor de nieuwe DVO met Veldhoven voor het stuk Leerplicht niet meer meegenomen. De uitkomsten waren te laat hiervoor. De jaarlijkse kosten voor de CLR (Centrale Leerlingregistratie) waren t.z.t. ook nog niet in beeld en zijn zodoende ook niet meegenomen.

Grondslag: college 11-11-2025: Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Veldhoven-Waalre voor de uitvoering van taken binnen het sociaal domein. Later akkoord bevonden in de raadsvergadering van 9-12-2025.

N.v.t.

6.23 Taskforce sociaal domein
Om ouders en kinderen beter te kunnen ondersteunen en complexe scheidingen te de-escaleren, wordt een start gemaakt met een subregionale aanpak ‘Uit elkaar gaan’. Dit is een gezamenlijk project van de gemeenten binnen Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel en Waalre), waarbij elke gemeente zijn eigen scheidingsloket inricht, maar waar ook wordt geprobeerd het gezamenlijke aanbod zoveel als mogelijk op elkaar af te stemmen. Hiermee kan expertise worden gebundeld, efficiënter worden gewerkt en inwoners gerichter ondersteund. Door het preventieve aanbod verder te ontwikkelen, willen we voorkomen dat scheidingen uitmonden in een complexe scheiding en ervoor zorgen dat de schade voor ouders en kinderen in onze gemeente(n) zoveel mogelijk wordt voorkomen en beperkt wordt. Het inrichten van een scheidingsloket is een van de opgaven uit de Taskforce Sociaal Domein.

Het uitgangspunt voor de kostenverdeling is het aantal inwoners per 1 januari 2025, in plaats van het aantal jeugdigen of het aantal jeugdigen in zorg. Hiervoor is gekozen omdat scheidingen kinderen en volwassenen betreft. 

Deze kosten kunnen gedekt worden uit de resterende € 112.000 uit de reserve overlopende posten vanuit de Taskforce Sociaal Domein, omdat het opzetten van een scheidingsloket een opgave is vanuit deze Taskforce,  en zijn daarom budgettair neutraal, zie ook 1ste RIB 2026.

De overige gelden uit de reserve overlopende posten vanuit de Taskforce Sociaal Domein worden in 2026 ingezet om een aantal strategische ontwikkelingen binnen het sociaal domein te versterken. Deze middelen zijn nodig om de herijking van de visie Sociaal Domein ‘Persoonlijk en dichtbij’ te kunnen uitvoeren, zodat de visie aansluit bij actuele maatschappelijke opgaven, veranderende wet- en regelgeving en de ervaringen uit de praktijk. De geactualiseerde visie wordt in 2027 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Daarnaast dragen de middelen bij aan de doorontwikkeling van de monitor sociaal domein, waarmee het mogelijk wordt om beter te sturen op effectiviteit, doelmatigheid en maatschappelijke resultaten. Doorontwikkeling van de monitor draagt daarnaast bij aan het tijdig signaleren van trends en het bijsturen van beleid waar nodig.

Tot slot worden de gelden benut voor de doorontwikkeling van de toegang SamenWijzer en de ontwikkeling van stevige lokale teams, zodat inwoners sneller passende ondersteuning vinden, de samenwerking tussen partners verder verbetert en de toegang toekomstbestendig wordt ingericht. Deze investeringen zijn noodzakelijk om de kwaliteit, toegankelijkheid en samenhang binnen het sociaal domein te blijven waarborgen.

Grondslag: collegebesluit echtscheidingsaanpak Dommelvallei+, 28 oktober 2025

6.3 Oekraïners 
Door het Rijk zijn middelen beschikbaar gesteld voor de opvang en begeleiding van Oekraïners. Het betreft een wettelijke taak. Met deze begrotingswijziging worden deze middelen toegevoegd aan de begroting. Daarnaast wordt een uitgavenbudget voor eenzelfde bedrag beschikbaar gesteld om de daadwerkelijke opvang en begeleiding te realiseren. Later in het jaar wordt een apart raadsvoorstel aan u voorgelegd hoe hieraan invulling wordt gegeven. 

Grondslag: Financiële verordening gemeente Waalre 2025(rechtmatigheid van inkomsten en uitgaven), ROOO (wetten.nl - Regeling - Regeling opvang ontheemden Oekraïne - BWBR0046503), RTB (Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne | IND) op zichzelf en de bijbehorende SPUK regeling https://wetten.overheid.nl/BWBR0046732. 

6.3 Versnelling inburgering 
Door het Rijk zijn middelen beschikbaar gesteld voor de versnelling inburgering. Het betreft een wettelijke taak. Met deze begrotingswijziging worden deze middelen toegevoegd aan de begroting. Daarnaast wordt een uitgavenbudget voor eenzelfde bedrag beschikbaar gesteld om de daadwerkelijke opvang en begeleiding te realiseren. Later in het jaar wordt een apart raadsvoorstel aan u voorgelegd hoe hieraan invulling wordt gegeven. 

Grondslag: Financiële verordening gemeente Waalre 2025 (rechtmatigheid van inkomsten en uitgaven), Wet inburgering 2021, Specifieke Uitkering (SPUK) Inburgering, HAR+

6.3 DVO Veldhoven 
De uitgaven voor de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Veldhoven op het gebied van werk, inkomen, schulddienstverlening en leerplicht vallen € 105.000 hoger uit dan geraamd. Eerder was hiervoor een bedrag van € 870.000 opgenomen. Een deel van de verwachte uitgaven was destijds ondergebracht in de risicoparagraaf. Nu de overeenkomst nader is uitgewerkt en geconcretiseerd, blijkt dat deze kosten structureel onderdeel uitmaken van de basisdienstverlening. Dit leidt tot hogere uitgaven dan eerder voorzien binnen de reguliere begroting. Voor zover deze kosten eerder in de risicoparagraaf waren opgenomen, zullen wij deze actualiseren.

Grondslag: college 11-11-2025: Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Veldhoven-Waalre voor de uitvoering van taken binnen het sociaal domein. Later akkoord bevonden in de raadsvergadering van 9-12-2025.

6.763 JeugdzorgPlus
JeugdzorgPlus (JZ+) is een landelijk dekkend netwerk van instellingen voor het gesloten plaatsen en behandelen van jongeren met een machtiging van de kinderrechter. Het gaat om jeugdigen die vanwege de eigen veiligheid of die van hun omgeving, tijdelijk in een gesloten setting behandeld moeten worden en voor wie lichtere vormen van jeugdhulp niet toereikend zijn; zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of hun omgeving. Tijdens hun verblijf ontvangen jongeren in JeugdzorgPlus begeleiding, behandeling en onderwijs in de gesloten setting. De gemiddelde verblijfsduur is zes tot negen maanden. 
In de begroting nemen wij jaarlijks een prognose op voor de mogelijke inzet van JZ+. Deze raming is gebaseerd op kosten voor 3 maanden van 1 jeugdige. Afgelopen jaar heeft er binnen Waalre zich geen jeugdige gemeld, net zoals in het 1ste kwartaal van 2026. Daarom stellen we nu voor om dit budget af te ramen met een bedrag van € 50.000 om zo enkel het jaarlijks budget voor de beschikbaarheidsfinanciering van bedden over te laten. 

Grondslag: realistisch begroten

7.1 Aanpassing SPUK Breed 
Vanuit het rijk ontvangen we een specifieke uitkering, SPUK breed. Deze middelen verdelen we over de diverse budgetten waarvoor ze bedoeld zijn.

Grondslag: budgetoverheveling in het kader van de rechtmatigheid

7.1 Rekeningresultaat GGD 2025
Het Algemeen Bestuur van GGD BZO heeft in de vergadering van 1 april 2026 besloten over de resultaat bestemming 2025. Van het resultaat 2025 van het programma Publieke Gezondheid is besloten om een totaalbedrag van €1.580.043 aan de deelnemende gemeenten uit te betalen, met een verdeling naar rato van het inwoneraantal zoals in de programmabegroting 2025 is gehanteerd. Voor onze gemeente betekent dit concreet dat we een bedrag van € 35.138 terugontvangen als incidenteel voordeel in 2026. Dit bedrag was niet tijdig bekend om mee te kunnen nemen in de jaarstukken 2025.

Grondslag: besluit algemeen bestuur GGD 01-04-2026

7.4 Ontvangst CDOKE middelen (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid)
Eind 2025 is een aanvullende specifieke uitkering ontvangen voor de CDOKE middelen van € 38.986 (eenmalig voor 2026). Deze ontvangst wordt via deze turap nog verwerkt in de exploitatie en heeft geen financiële consequenties voor dit jaar.

Grondslag: Beschikking 17 december 2025 van de rijksdienst van ondernemend Nederland 

8.1 realisatiestimulans woningbouw
Om de woningbouw te versnellen krijgt de gemeente Waalre een bijdrage van de rijksoverheid voor betaalbare woningen van € 7.000 per woning waarvan de bouw in 2026 start. In 2026 wordt naar verwachting gestart met de bouw van 142 woningen, in totaal is dan de verwachte bijdrage € 994.000 afhankelijk van de daadwerkelijke realisatie.

Grondslag: subsidieregeling realisatiestimulans woningbouw

8.1 Visie Noordrand Waalre
Het voorbereidingskrediet van € 100.000 voor de uitwerking van de visie voor de Noordrand Waalre is verdeeld over 2026 en 2027. De uitvoering en afronding is voor 2026 gepland. Daarom wordt voorgesteld om het krediet van 2027 over te hevelen naar 2026 omdat alle kosten dit jaar worden gemaakt.

Grondslag: aanpassing krediet door aanpassing planning.

8.1 Verkoop willibrorduslaan 4 (Waalres museum)
Het pand van het Waalres museum is verkocht waarbij er een incidenteel voordeel is voor de gemeente. Voor de financiële afwikkeling van de verkoop is afgesproken dat onderstaande bedragen aan de gemeente Waalre worden voldaan:
De boekwaarde van het pand € 38.571
De terugbetaling van de bijdrage à fonds perdu  € 68.067
Totaal te ontvangen € 106.638

Grondslag: collegebesluit d.d. 7 april 2026

8.3 Flexibele inzet personeel VTHV
Zoals in de 1ste RIB 2026 vermeld, hebben wij binnen het domein Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Veiligheid (VTHV) te maken met een zeer krappe arbeidsmarkt. Het aanbod van vaste en flexibele professionals is beperkt en de tarieven voor externe inhuur zijn hoog. Tegelijkertijd betreft dit grotendeels wettelijke, termijngedreven taken waarbij continuïteit essentieel is. Voor onze compacte organisatie maakt dit ons extra kwetsbaar.

Om de uitvoering te borgen, blijven wij voorlopig aangewezen op tijdelijke externe inzet. Voor 2026 ramen wij hiervoor circa € 600.000 en komen hier bij de 2de Turap 2026 op terug.

Tegelijkertijd zetten wij stevig in op structurele oplossingen. We investeren actief in de werving van vaste medewerkers, maar deze zijn schaars en vragen na indiensttreding tijd voor opleiding en inwerken. Daarnaast vereenvoudigen en optimaliseren wij werkprocessen, zodat we efficiënter kunnen werken en een bredere doelgroep op de arbeidsmarkt kunnen aantrekken. Hiermee werken wij stap voor stap aan een duurzamere en minder kwetsbare organisatie.
  
Grondslag: 1e RIB financiële update 5 maart 2026