07 Volksgezondheid en milieu

7.1 Volksgezondheid

Wat willen we bereiken?

Een gezond Waalre.

Omschrijving (toelichting)

We inspireren inwoners van Waalre om gezond en gelukkig te leven. Daarbij gaan we uit van de principes van brede welvaart en Positieve Gezondheid en werken we vanuit een thematische benadering. We vinden dat inwoners in de eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor een gezonde leefstijl, met behoud van eigen regie. Ze vangen achteruitgang van hun gezondheid zelf op door uit te gaan van hun eigen mogelijkheden. Iedereen kan meedoen vanuit eigen kracht. Inwoners van Waalre staan voor elkaar klaar en ondersteunen elkaar waar nodig en mogelijk. Mantelzorgondersteuning is op maat. Waalre is een dementievriendelijke gemeente en een JOGG-gemeente (Jongeren Op Gezond Gewicht): we werken aan een gezonde jeugd en een gezonde toekomst.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Inwoners zijn zich ervan bewust dat een gezonde leefstijl bijdraagt aan hun kwaliteit van leven. Ze zijn zich ervan bewust dat iedereen in Waalre mee kan doen binnen zijn of haar mogelijkheden. Inwoners helpen elkaar en zijn gemotiveerd om vrijwilligerswerk te doen. Mantelzorgers kunnen voor ondersteuning terecht bij het Steunpunt Mantelzorg. Inwoners kunnen terugvallen op een vangnet van informele en vrijwillige hulp en ondersteuning.

7.2 Riolering (riool/water/klimaat)

Wat willen we bereiken?

Een goed functionerend watersysteem (rioolstelsel en watergangen) dat zorgt voor bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van (grond)wateroverlast en -tekort (droogte).

Omschrijving (toelichting)

We houden rekening met wetgeving en beleid op verschillende niveaus: Europees (Kaderrichtlijn water), landelijk (Waterwet), provinciaal (waterhuishoudingsplan), waterschap en ons eigen lokale beleid, het programma Water, Riolering en Klimaat (PWRK). Door zo efficiënt mogelijk te werken, besparen we kosten. Dit doen we door vroeg samen te werken, zowel intern als met andere gemeenten en het waterschap. Samen gaan we goed om met veranderingen zoals langdurige neerslag, grondwater onder woningen, overstromingen in hogere gebieden en afkoppelen waar en wanneer dat kan.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Het afvalwater hebben we probleemloos afgevoerd naar de zuivering. Bij de bergingskelder aan de Voorbeeklaan heeft de retentievijver tijdelijk stilgelegen, maar dat heeft niet tot problemen geleid. Lokale problemen met de rioolaansluiting pakken we direct op na een melding. Een groot deel van het riool in Aalst hebben we geïnspecteerd, wortels verwijderd en andere reparaties uitgevoerd. Hevige buien hebben in stedelijk gebied niet tot wateroverlast geleid. Verstoppingen bij kolken verhelpen we snel na een melding. De kolken reinigen en inspecteren we twee keer per jaar. Wateroverlast bij langdurige buien in het stedelijk gebied hebben we voorkomen door obstructies van de afstroming naar de beken te verwijderen. Dit jaar zijn er geen langdurige buien geweest. We hebben verdroging van het openbaar groen verminderd door bij een aantal straten de bermen te verlagen. Zo stroomt het water niet via de kolken af, maar infiltreert het plaatselijk in de bodem. Inwoners hebben we actief betrokken via publicaties en financieel ondersteund met de afkoppelsubsidie en de afkoppelcoach. We hebben grondwateroverlast in Ekenrooi Noord beperkt door drainage aan te leggen. Oppervlaktewateroverlast in het landelijk gebied hebben we beperkt door de afvoer te herstellen, zodat woningen bereikbaar blijven.

7.3 Afval

Wat willen we bereiken?

Een duurzamere afvalinzameling.

Omschrijving (toelichting)

We verduurzamen de afvalinzameling in de hele gemeente. Daarbij letten we op service, kosten en milieu. We volgen de landelijke VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof): in 2025 recyclen we minimaal 55% van het afval en in 2030 minimaal 60%. We houden daarbij rekening met de wensen van inwoners en werken met een servicegerichte aanpak.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Inwoners hebben meer invloed op de hoogte van hun afvalstoffenheffing. Inwoners die hun afval goed scheiden en minder restafval aanbieden, betalen minder. De kostenverdeling wordt zo eerlijker. Inwoners in hoogbouw kunnen door de gescheiden inzameling van bioafval hun groente-, fruit- en etensresten apart inleveren via een gfe-zuil in de buurt. Dat draagt bij aan een schonere leefomgeving en minder restafval.

7.4 Duurzaamheid en Milieu

Wat willen we bereiken?

Een duurzaam Waalre dat bijdraagt aan de klimaatdoelen uit het nationale Klimaatakkoord, binnen de schaal en maat van onze gemeente.

Omschrijving (toelichting)

We voeren de Regionale Energiestrategie (RES) uit en maken woningen en gebouwen aardgasvrij voor 2050. We verduurzamen gebouwen zodat minimaal 75% van de gebouwen in 2030 energielabel A of B heeft. Als gemeente geven we het goede voorbeeld: we verduurzamen ons eigen vastgoed, kopen duurzaam in en maken 50% van de gemeentelijke gebouwen vóór 2030 aardgasvrij.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Inwoners, bedrijven en instellingen hebben inzicht in welke concrete maatregelen nodig zijn voor de energietransitie en wat hun rol en bijdrage daarin is. Inwoners, overheid en bedrijven en instellingen zijn zoveel mogelijk samen 'eigenaar' van de energietransitie en van de resultaten die dat oplevert: een duurzame en energiezuinige gebouwde omgeving tegen redelijke kosten. Inwoners en eigenaren van gebouwen weten wat ze kunnen doen om hun woningen en gebouwen te verduurzamen en aardgasvrij te maken. De hoogte van de energierekening is beperkt door de verduurzaming van woningen en gebouwen.

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Realisatie 2024	Originele Begroting 2025	Begroting 2025 incl. wijz.	Realisatie 2025	Verschil
Lasten
7.1 Volksgezondheid	1.036	999	939	918	22
7.2 Riolering	1.533	1.397	1.397	1.379	18
7.3 Afval	1.611	1.759	1.757	1.677	80
7.4 Milieubeheer	824	919	939	807	133
7.5 Begraafplaatsen en crematoria	133	122	122	113	9
Totaal Lasten	5.138	5.196	5.154	4.893	262
Baten
7.1 Volksgezondheid	212	208	216	239	-23
7.2 Riolering	1.748	1.777	1.777	1.795	-18
7.3 Afval	2.180	2.214	2.214	2.215	0
7.4 Milieubeheer	472	345	366	382	-15
7.5 Begraafplaatsen en crematoria	51	70	70	68	2
Totaal Baten	4.663	4.615	4.644	4.698	-54
Gerealiseerd resultaat	475	582	510	194	316

Toelichting

Vergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de rekening 2025 levert de volgende verschillen op:

Toelichting verschillen lasten:

7.1 Volksgezondheid (voordeel € 22.000)

€ 17.000 voordeel
- Minder uitgaven voor de brede spuk dan maximaal budget, inclusief restant voorgaande jaren.
€ 5.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen, waaronder € 2.000 lagere bijdrage aan de GGD.

7.2 Riolering (voordeel € 18.000)

Salariskosten en overhead riolering

€ 115.000 voordeel
- De toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.

Pompen en riolen

€ 70.000 nadeel
- Bestaande uit hogere inhuurkosten, de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.
€ 34.000 nadeel
- Lagere storting uit de voorziening riolering.
€ 22.000 nadeel
- Hogere uitgaven door aanpak wateroverlast.
€ 24.000 nadeel
- Hogere uitgaven door extra onderhoudskosten voor wortelfrezen.
€ 7.000 nadeel
- Hogere energielasten dan vooraf geraamd.
€ 67.000 voordeel
- Lagere afschrijvingslasten omdat enkele grote projecten later zijn opgeleverd dan wel doorgeschoven.
€ 32.000 voordeel
- Lagere bijdragen voor regionale -en andere externe samenwerkingen.
€ 1.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

Huisaansluitingen tbv derden

€ 22.000 nadeel
- Hogere uitgaven voor investeringen aan huisaansluitingen, deze kosten worden volledig verrekend met de bijdrage van de aanvrager van de aansluitingen, zie baten.

Rioolontstoppingen

€ 2.000 nadeel
- Meer uitgaven voor onderhoud door het herstellen van rioolverstoppingen.

Afkoppelstimulering

€ 16.000 nadeel
- Hogere uitgaven aan stimuleringsbijdragen en projecten voor het afkoppelen aan het riool in openbaar gebied.

7.3 Afval (voordeel € 80.000)

Salariskosten en overhead afval

€ 11.000 voordeel
- De toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.

Afvalstoffenheffing lasten

€ 2.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

Ophalen huisvuil

€ 7.000 voordeel
- Afschrijvingen investeringen: lagere lasten door doorgeschoven investeringen.
€ 52.000 nadeel
- Hogere uitgaven voor het ophalen van huisvuil dan geraamd.
€ 18.000 Voordeel
- Lagere kosten voor uitbesteed onderhoud dan geraamd.
€ 22.000 nadeel
- Hogere uitgaven door aanschaf ondergrondse afval- en glascontainers.
75.000 voordeel
- Lagere uitgaven door lager aanbod van afval. De invoer Diftar hoogbouw, lijkt te leiden tot minder aanbod restafval en dus lagere kosten en invoer Diftar lijkt tevens niet te leiden tot meer zwerfafval.
€ 6.000 nadeel
- Betreft uitgaven vanwege een brand bij de afvalverwerker. Deze zijn volledig gecompenseerd via de inkomsten.
€ 4.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

Zwerfvuil

€ 44.000 voordeel
- Het budget voor zwerfafval is niet volledig opgemaakt omdat zwerfafval in Waalre geen groot probleem is. Daardoor blijft er een positief saldo over.

7.4 Milieubeheer (Voordeel € 133.000)

Salariskosten en overhead

€ 108.000 voordeel
- Bestaande uit lagere salariskosten en overhead, de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.

Milieutoezicht en handhaving

€ 2.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

Bodemverontreiniging

€ 8.000 Voordeel
- Lagere kosten voor advisering door ODZOB dan geraamd.

Naleving A.P.V.

€ 14.000 Voordeel
- Lagere beheer -en onderhoudslasten door de Ergon dan geraamd.

7.5 Begraafplaatsen en crematoria (voordeel € 9.000)

Voordeel (€ 9.000)
- Lagere onderhoud - en beheerkosten van de begraafplaats dan geraamd.

Toelichting verschillen baten:

7.1 Volksgezondheid (voordeel € 23.000)

€ 23.000 voordeel
- De brede spuk-uitkering wordt uitgevoerd op meerdere taakvelden, deze moeten in samenhang bezien worden. Op dit taakveld staat een voordeel, per saldo neutraal.

7.2 Riolering (voordeel € 18.000)

Huisaansluitingen tbv derden

€ 28.000 voordeel
- Hogere opbrengst door bijdragen van inwoners ter verrekening voor investeringen aan huisaansluitingen. Zie ook 7.2 lasten.

Opbrengst rioolheffingen

€ 10.000 nadeel
- Lagere opbrengst rioolheffing door verkeerde raming. Voor 2026 kijken we dit ook na en herstellen we dit via een turap.

7.4 Milieubeheer (Voordeel € 15.000)

exploitatie zonnepanelen

€ 12.000 voordeel
- Hogere subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland dan geraamd.

Overige verschillen

€ 3.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

7.5 Begraafplaatsen en crematoria (nadeel € 2.000)

Baten begraafplaatsrechten

Nadeel (€ 2.000)
- Lagere opbrengsten uit begraafplaatsrechten dan geraamd.

BBV indicatoren Volksgezondheid en milieu

Excel-tabel

Indicator	Omschrijving	Gemeente / referentie	2023	2024	2025
Huishoudelijk restafval	Hoeveelheid restafval per inwoner per jaar (kg per inwoner)	Waalre	96	85	-
Huishoudelijk restafval	Hoeveelheid restafval per inwoner per jaar (kg per inwoner)	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	94	93	-
Huishoudelijk restafval	Hoeveelheid restafval per inwoner per jaar (kg per inwoner)	Gemeenten < 25.000 inwoners	106	106	-
Hernieuwbare elektriciteit	Het % elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa t.o.v. totale verbruik	Waalre	-	-	-
Hernieuwbare elektriciteit	Het % elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa t.o.v. totale verbruik	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	-	-	-
Hernieuwbare elektriciteit	Het % elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa t.o.v. totale verbruik	Gemeenten < 25.000 inwoners	-	-	-

7.1 Volksgezondheid

Wat willen we bereiken?

Een gezond Waalre.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

7.2 Riolering (riool/water/klimaat)

Wat willen we bereiken?

Een goed functionerend watersysteem (rioolstelsel en watergangen) dat zorgt voor bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van (grond)wateroverlast en -tekort (droogte).

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

7.3 Afval

Wat willen we bereiken?

Een duurzamere afvalinzameling.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

7.4 Duurzaamheid en Milieu

Wat willen we bereiken?

Een duurzaam Waalre dat bijdraagt aan de klimaatdoelen uit het nationale Klimaatakkoord, binnen de schaal en maat van onze gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Toelichting

BBV indicatoren Volksgezondheid en milieu