00 Bestuur en ondersteuning
0.1 Bestuur
Terug naar navigatie - - 0.1 BestuurBestuur
Terug naar navigatie - - BestuurDit onderdeel gaat over het bestuur van Waalre. Dat bestaat uit de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders, de griffie en de samenwerking met andere gemeenten in de regio. Ook hoort de Rekenkamercommissie erbij. Zij ondersteunt de gemeenteraad.
In de bestuursperiode 2022-2026 hebben we geïnvesteerd in bestuur en organisatie, zodat Waalre zelfstandig kan blijven. We hebben samengewerkt om de kwaliteit te behouden. Wat we zelf hebben kunnen doen, hebben we zelf gedaan. Wat efficiënter samen was, hebben we samen gedaan met onze inwoners, het gemeentebestuur en partners in de regio. In deze samenwerkingen hebben we soms een deel van onze autonomie losgelaten. Dat was nodig, omdat we grote opgaven op het gebied van klimaat, energie en groei niet alleen kunnen oplossen. Daarom hebben we participatie en regionale samenwerking verder ontwikkeld. We zijn ons ervan bewust geweest dat samenwerkingen vaak eerst iets kosten voordat ze iets opleveren.
Onze regio heeft in de afgelopen bestuursperiode de grootste economische groei van Nederland laten zien. Door deze snelle groei hebben we de komende jaren een grote opgave. We werken de ambities voor wonen, werken, mobiliteit en voorzieningen concreet uit. Het Rijk heeft veel geïnvesteerd in onze regio. Wij hebben ons gericht op wat Waalre daarin moet bijdragen. We hebben ook geïnvesteerd in onze lokale democratie. Daarnaast hebben we onze dienstverlening beter georganiseerd en digitaal toegankelijk gemaakt.
Om de uitdagingen aan te kunnen, hebben we actief gewerkt aan de veranderende rol van de overheid in de samenleving. Onze gemeente en regio zijn internationaler geworden. Steeds meer mensen uit Europa en de rest van de wereld hebben zich hier gevestigd. Ook de komende jaren blijft dat zo. Dit heeft gevolgen gehad voor onze dienstverlening, de sociale samenhang in buurten en wijken en het verenigingsleven. Ook onze bestuurlijke rollen zijn hierdoor veranderd. Daarnaast zijn er grote ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en robotisering.
Binnen de ambtelijke organisatie hebben samenwerking, netwerken, flexibiliteit, talentontwikkeling en vernieuwende werkmethoden centraal gestaan. In Waalre hebben we gekozen voor een overheid die vóór en ván de inwoners is. Samenwerking is daarbij het sleutelwoord. Deze samenwerking hebben we verder ontwikkeld langs twee sporen: participatie en regionale samenwerking. We hebben gebruikgemaakt van de kennis en kracht in de samenleving en inwoners gestimuleerd om zelf dingen te organiseren. Door deze samenwerking hebben we keuzes gemaakt die beter aansluiten bij wat er leeft in de samenleving.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - Bestuur - Wat willen we bereiken?We blijven een zelfstandige gemeente
Terug naar navigatie - Bestuur - Wat willen we bereiken? - We blijven een zelfstandige gemeenteWe zorgen dat taken en verantwoordelijkheden terechtkomen waar ze het meeste voordeel opleveren voor onze inwoners. Soms doen we dit samen met inwoners, soms zelf en soms samen met andere overheden, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. We werken steeds vaker samen, omdat opgaven complexer worden en meer samenhang vragen. Door samen te werken maken we gebruik van meer kennis en expertise.
We zien ook dat inwoners steeds vaker zelf initiatieven nemen. De gemeente heeft daarbij een faciliterende rol. Deze ontwikkeling ondersteunen we. Daardoor sluiten onze activiteiten beter aan bij wat inwoners willen. We staan naast elkaar en gaan met respect voor elkaar samen de uitdagingen aan.
De gemeenteraad stelt daarom heldere kaders. Daarmee kan de raad zijn controlerende taak goed uitvoeren en het debat op hoofdlijnen voeren. De besluitvorming van de raad biedt ruimte aan inwoners om invloed uit te oefenen op plannen van de gemeente. Met deze kaders geeft de raad het college opdracht om plannen voor te bereiden en uit te voeren. Het college zorgt ervoor dat de raad op de hoogte blijft van de uitvoering. Raad, college en ambtelijke organisatie vullen elkaar aan bij het opstellen en uitvoeren van beleid. We maken alleen extra regels of nieuw beleid als dat nodig is.
Wat is de impact voor onze inwoners?
Terug naar navigatie - Bestuur - Wat is de impact voor onze inwoners?Ons uitgangspunt is steeds de kwaliteit van de leefwereld van onze inwoners, bedrijven en instellingen geweest. Bij iedere opgave hebben verschillende belangen een rol gespeeld. In onze besluitvorming hebben we respect gehad voor deze belangen en hebben we individuele belangen zoveel mogelijk in balans gebracht met het belang van iedereen. We hebben gewerkt aan meer begrip en waardering voor de gemeente Waalre door inwoners actief te informeren over wat we doen en waarom.
Rekenkamer
Terug naar navigatie - - RekenkamerWat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - Rekenkamer - Wat willen we bereiken?De Rekenkamer doet onafhankelijk onderzoek naar het beleid van de gemeente en het werk van het gemeentebestuur.
Terug naar navigatie - Rekenkamer - Wat willen we bereiken? - De Rekenkamer doet onafhankelijk onderzoek naar het beleid van de gemeente en het werk van het gemeentebestuur.De Rekenkamer ondersteunt daarmee de Waalrese gemeenteraad bij zijn controlerende taak.
Wat is de impact voor onze inwoners?
Terug naar navigatie - Rekenkamer - Wat is de impact voor onze inwoners?De aanbevelingen uit de onderzoeken van de Rekenkamer zijn verbeterpunten voor de organisatie, het college en de raad geweest. Het doorvoeren van deze verbeterpunten heeft bijgedragen aan een betere kwaliteit van de organisatie, de dienstverlening en het bestuur.
Bestuurlijke samenwerking
Terug naar navigatie - - Bestuurlijke samenwerkingWat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - Bestuurlijke samenwerking - Wat willen we bereiken?We leggen taken en verantwoordelijkheden daar neer waar ze de grootste kwaliteit voor onze inwoners opleveren.
Terug naar navigatie - Bestuurlijke samenwerking - Wat willen we bereiken? - We leggen taken en verantwoordelijkheden daar neer waar ze de grootste kwaliteit voor onze inwoners opleveren.Dat betekent dat we sommige taken beter in een regionaal samenwerkingsverband kunnen uitvoeren.
Wat is de impact voor onze inwoners?
Terug naar navigatie - Bestuurlijke samenwerking - Wat is de impact voor onze inwoners?Inwoners hebben niet altijd gemerkt wat regionale samenwerking voor hen heeft gedaan. Toch heeft deze samenwerking ons geholpen om goede diensten en voorzieningen te kunnen blijven bieden. We hebben hierdoor slimmer gewerkt en grote thema's aangepakt die één gemeente alleen niet kan oplossen. Onze inwoners hebben geprofiteerd van een sterke regio die goed bereikbaar is, met een prettig woon- en werkklimaat en veel goede voorzieningen. Dit draagt ook bij aan een goede brede welvaart. Waalre heeft blijvend hoog gescoord op de lijst van beste woongemeenten in Nederland en Brabant.
0.2 Burgerzaken
Terug naar navigatie - - 0.2 BurgerzakenWat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - 0.2 Burgerzaken - Wat willen we bereiken?Betrouwbare en kwaliteitsvolle dienstverlening op het gebied van burgerzaken die aansluit bij de wensen van onze inwoners.
Terug naar navigatie - 0.2 Burgerzaken - Wat willen we bereiken? - Betrouwbare en kwaliteitsvolle dienstverlening op het gebied van burgerzaken die aansluit bij de wensen van onze inwoners.Uitgevoerde werkzaamheden in 2025 die niet opgenomen waren in de begroting.
Terug naar navigatie - 0.2 Burgerzaken - Uitgevoerde werkzaamheden in 2025 die niet opgenomen waren in de begroting.We hebben op 29 oktober 2025 een tussentijdse verkiezing van de Tweede Kamer georganiseerd. Deze organisatie was niet voorzien vanwege de tussentijdse val van het kabinet. Vanwege deze verkiezing hebben we de livegang van de nieuwe Burgerzakenapplicatie moeten uitstellen. Voor de coördinatie van de verkiezingen hebben we een externe projectleider ingehuurd.
Wat is de impact voor onze inwoners?
Terug naar navigatie - 0.2 Burgerzaken - Wat is de impact voor onze inwoners?Met de uitbreiding van de digitale dienstverlening kunnen inwoners overal en op elk apparaat, dag en nacht, steeds meer zaken regelen met de gemeente. Denk aan aangifte van overlijden, verhuizing of het doorgeven van een vermist reisdocument. Maar ook het aanvragen van uittreksels uit de BRP (Basisregistratie Personen) en burgerlijke stand en het digitaal aanvragen van een nieuw rijbewijs. Omdat de verwerking volledig automatisch verloopt, is er meer ruimte ontstaan voor maatwerk. En dus meer ruimte voor inwoners die behoefte hebben aan persoonlijk contact in het Huis van Waalre. De verbeterde adreskwaliteit heeft de kans op fraude met uitkeringen en zogenaamde spookinschrijvingen verkleind.
Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)
Terug naar navigatie - 00 Bestuur en ondersteuning - Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Bedragen x €1.000Exploitatie |
Realisatie 2024 |
Originele Begroting 2025 |
Begroting 2025 incl. wijz. |
Realisatie 2025 |
Verschil |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Lasten |
||||||
0.1 Bestuur |
2.800 |
2.512 |
2.578 |
3.457 |
-879 |
|
0.2 Burgerzaken |
625 |
682 |
694 |
693 |
1 |
|
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden |
28 |
38 |
29 |
64 |
-35 |
|
Totaal Lasten |
3.454 |
3.232 |
3.301 |
4.214 |
-913 |
|
Baten |
||||||
0.1 Bestuur |
31 |
10 |
10 |
13 |
-3 |
|
0.2 Burgerzaken |
447 |
398 |
398 |
425 |
-27 |
|
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden |
47 |
41 |
41 |
73 |
-33 |
|
Totaal Baten |
525 |
448 |
448 |
512 |
-64 |
|
Gerealiseerd resultaat |
2.929 |
2.784 |
2.853 |
3.703 |
-849 |
|
Toelichting
Terug naar navigatie - 00 Bestuur en ondersteuning - ToelichtingVergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de realisatie 2025 levert de volgende verschillen op:
Toelichting verschillen lasten:
0.1 Bestuur (nadeel € 879.000)
- € 16.000 voordeel
- De uitgaven voor de gemeenteraad vallen lager uit door diverse kleine voordelen.
- € 15.000 voordeel
- Op het budget burgerparticipatie is minder uitgegeven. Participatie zit vaak in budgetten en kredieten van diverse projecten verweven.
- € 953.000 nadeel
- De pensioenen voor de wethouders gaan over van de APPA-regeling naar het ABP per 1 januari 2028. De huidige voorziening moet op het moment van overdracht voldoen aan de regels van het ABP. Daarbij is de dekkingsgraad op januari 2026 123%. Daarom moeten we bijstorten in de voorziening tot dit niveau.
- € 37.000 voordeel
- Binnen regionale samenwerking is minder uitgegeven voor de SGE bijdrage.
- € 49.000 nadeel
- In 2025 zijn meer dagen ondersteuning door Bizob afgenomen.
- € 55.000 voordeel
- Het overige verschil bestaat uit diverse kleinere verschillen, waaronder vooral voordelen op de budgetten van het college.
0.2 burgerzaken (voordeel € 1.000)
- Diverse kleine verschillen.
0.3 beheer overige gebouwen en gronden (nadeel € 35.000)
- Nadeel als gevolg van diverse projecten waar ook opbrengsten tegenover staan. Zie baten hieronder. Per saldo resteert een nadeel van € 2.000.
Toelichting verschillen baten:
0.1 Bestuur (voordeel € 3.000)
- De terugbetaling van de fractievergoedingen voorgaande jaren valt iets hoger uit dan geraamd.
0.2 burgerzaken (voordeel € 27.000)
- € 8.000 voordeel
- We hebben meer leges burgerlijke stand ontvangen omdat er meer huwelijken zijn geweest in 2025.
- € 10.000 voordeel
- De legesopbrengsten voor uittreksels uit de Basisregistratie personen (BRP) en het legaliseren van handtekeningen zijn hoger, voordeel € 10.000.
- € 10.000 voordeel
- Er zijn meer paspoorten en minder ID-kaarten uitgegeven.
- € 1.000 nadeel
- Diverse kleine verschillen.
0.3 beheer overige gebouwen en gronden (voordeel € 33.000)
- Voordeel als gevolg van diverse projecten waar ook kosten tegenover staan. Zie lasten hierboven. Per saldo resteert een nadeel van € 2.000.
Niet uit deze tabel blijkende verschillen organisatie breed
Salaris en inhuur (voordeel € 91.000)
In de besluitvormende vergadering van 9 december 2025 (2de TURAP 2025) is besloten om voor 2025 het salaris- en inhuurbudget incidenteel met € 500.000 te verhogen, bestaande uit een verwachte overschrijding op inhuur van € 750.000 en een verwachte onderschrijding op salariskosten van € 250.000 als gevolg van een lagere cao-verhoging. De daadwerkelijke overschrijding was op dat moment nog niet geheel duidelijk omdat ziekte en uitval voor de laatste maanden van 2025 vooraf niet exact te voorspellen zijn. Er is vanzelfsprekend ingezet op een zo efficiënt mogelijke benutting van budgetten en het beperken van inhuur waar mogelijk. Over de totale organisatie is op het salarisbudget en inhuurbudget samen een onderschrijding te zien van € 91.000 (voordeel) t.o.v. het bijgestelde budget voor het jaar 2025. Dit voordeel is verspreid over de verschillende taakvelden binnen de programma’s. Omdat er naast de voordelen van de lagere CAO, het niet direct (volledig) opvullen van ontstane vacatures met inhuur, er ook verschuivingen hebben plaatsgevonden over de taakvelden heen.
BBV indicatoren Bedrijfsvoering
Terug naar navigatie - 00 Bestuur en ondersteuning - BBV indicatoren BedrijfsvoeringIndicator |
Omschrijving |
Gemeente
/ referentie |
2024 (jaarrekening) |
2025 (jaarrekening) |
2025 (begroting) |
2026 (begroting) |
|||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Formatie |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
Waalre |
6,98 |
7,23 |
7,15 |
7,29 |
|||
Formatie |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
(5) Amigo gemeenten |
- |
- |
7,13 |
- |
|||
Formatie |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
Gemeenten < 25.000 inwoners |
- |
- |
- |
- |
|||
Bezetting |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
Waalre |
6,42 |
6,74 |
6,69 |
6,31 |
|||
Bezetting |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
(5) Amigo gemeenten |
- |
- |
6,55 |
- |
|||
Bezetting |
Het aantal FTE per 1.000 inwoners |
Gemeenten < 25.000 inwoners |
- |
- |
- |
- |
|||
Apparaatskosten |
Middelen voor personeel, huis-vesting, materieel, automatisering e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken |
Waalre |
757 |
820 |
751 |
892 |
|||
Apparaatskosten |
Middelen voor personeel, huis-vesting, materieel, automatisering e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken |
(5) Amigo gemeenten |
- |
- |
812 |
- |
|||
Apparaatskosten |
Middelen voor personeel, huis-vesting, materieel, automatisering e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken |
Gemeenten < 25.000 inwoners |
- |
- |
- |
- |
|||
% externe inhuur |
Kosten externe Inhuur als % van totale loonsom |
Waalre |
25,22 |
26,43 |
26,91 |
14,54 |
|||
% externe inhuur |
Kosten externe Inhuur als % van totale loonsom |
(5) Amigo gemeenten |
- |
- |
14,85 |
- |
|||
% externe inhuur |
Kosten externe Inhuur als % van totale loonsom |
Gemeenten < 25.000 inwoners |
- |
- |
- |
- |
|||
Overhead |
Het % overhead kosten ten opzichte van de totale lasten |
Waalre |
14,11 |
13,76 |
15,25 |
15,69 |
|||
Overhead |
Het % overhead kosten ten opzichte van de totale lasten |
(5) Amigo gemeenten |
- |
- |
13,08 |
- |
|||
Overhead |
Het % overhead kosten ten opzichte van de totale lasten |
Gemeenten < 25.000 inwoners |
- |
- |
- |
- |
|||
Toelichting apparaatskosten: deze indicator is anders berekend dan voorgaande jaren. Daardoor valt deze hoger uit. De berekening is uitgevoerd conform de specifieke toelichting op deze indicator zoals de BBV voorschrijft. |
|||||||||
Toelichting % externe inhuur: deze indicator valt lager uit door een aangepaste berekening. Uitgaven worden nu op basis van de geraamde inhuur in de begroting berekend. |
|||||||||