Paragraaf D Financiering

Het Rijk heeft regels gesteld aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal moeten beheren. Die regels staan in de Wet Fido. Het renterisico brengen we volgens de wet Fido in beeld met behulp van de kasgeldlimiet en de rente risiconorm. 

De kredietlimiet voor de gemeente is bepaald op € 2,5 miljoen voor reen periode van maximaal 1 jaar. Dit limiet staat ook vermeld in de standaardbankverklaring van de BNG. Voor het boekjaar 2025 zijn er 4 kasgeldleningen afgesloten. De laatste kasgeldlening had een rente van 0,183% per maand, dit is 2,2% per jaar. De lening van december is afgelost in januari 2026. De verwachting is dat de rente voor het boekjaar 2026 niet veel zal veranderen. 

De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico van lange termijnfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen (kapitaallasten) niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal bij aanvang van het jaar. Bij een gelijkmatige opbouw van de leningenportefeuille wordt het renterisico op de vaste schuld gespreid over meerdere jaren.

In onderstaande tabel is de  ontwikkeling van de renterisiconorm voor het afgelopen jaar weergegeven:

De bedragen aan langlopende leningen waarover gemeente Waalre de komende jaren een renterisico loopt, blijven ruimschoots binnen de wettelijke norm (wet FIDO). De Wet Fido schrijft ook regels voor over het gebruik van het risicovolle beleggingsinstrument derivaten. Waalre maakt geen gebruik van derivaten.

Deze wet beoogt dat gemeenten meer op hun geldstromen en de hoogte van schulden letten. We spreken van houdbare gemeentefinanciën als een gemeente ook bij economisch slecht weer genoeg geld overhoudt om aan de schuldverplichtingen te blijven voldoen zonder dat de noodzakelijke publieke voorzieningen in de knel komen. Nederland is lid van de EMU (Europese Monetaire Unie). De wet HOF biedt het kabinet de mogelijkheid decentrale overheden gezamenlijk te beboeten bij overschrijding van de zogenaamde “tekortnorm”: het collectieve aandeel in het EMU saldo van de decentrale overheden. Het EMU-saldo van Nederland mag niet hoger zijn dan 3% van het Bruto Binnenlands Product.

Berekening EMU-saldo
In dit overzicht wordt het saldo van baten en lasten van gemeente Waalre omgezet naar het saldo van werkelijke uitgaven en inkomsten, zoals de overheid deze presenteert in het EMU-saldo. Het EMU-saldo is het saldo van de werkelijke inkomsten en uitgaven van de overheid in een bepaald jaar. Op basis van het BBV dient in de programmabegroting een berekening opgenomen te worden van het gemeentelijk aandeel in het EMU-saldo.

Sinds de invoering van het schatkistbankieren moeten gemeenten hun overtollige middelen bij het ministerie van Financiën onderbrengen. Op het moment dat het girale saldo per bank, boven het drempelbedrag uitkomt, zal het meerdere overgeboekt worden naar de Schatkist van het Rijk (Schatkistbankieren). Het huidige rentepercentage dat het Rijk biedt is ongeveer 2 tot 2,5% per jaar. De omvang van de ontvangen rente is afhankelijk van de omvang van de schatkistrekening. In 2025 is het drempelbedrag ingesteld op € 350.000. Dit voorkomt administratieve handelingen. 
Een paar jaar geleden is er een wijziging geweest voor de berekening van het drempelbedrag. Het drempelbedrag wordt bepaald op 2% van de begroting. Dit betekent bij een begroting van € 50 miljoen, dat het grensbedrag voor de gemeente Waalre € 1 miljoen is. De gemeente Waalre hanteert een drempelbedrag van € 350.000 om het aantal administratieve boekingen te beperken. 

Gemeenten zijn volgens de gemeentewet verplicht een financiële verordening op te stellen. De financiële spelregels waaraan de ambtenaren en het Bestuur zich moet houden, oftewel de uitgangspunten voor het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie zijn geregeld in de verordening ex artikel 212 Gemeentewet. In de verordening zijn onder andere de algemene doelstellingen voor de financiering (in- en uitgaande geldstroom) en de richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie en het risicobeheer opgenomen.
De raad heeft op 9 december 2025 een geactualiseerde financiële verordening 2025 voor de financiële organisatie vastgesteld voor het boekjaar 2025.  

Het Treasurystatuut regelt de sturing, de beheersing, de verantwoording en het toezicht op de contante en girale geldstromen en de hieraan verbonden risico's.
In het Treasurystatuut zijn de volgende onderdelen voor gemeente Waalre geregeld:

• treasurybeleid;
• uitvoering treasuryactiviteiten;
• planning- en control cyclus;
• interne en externe controle.

Het Treasurystatuut Waalre is door de Raad vastgesteld. 

De gemeente Waalre hanteert de volgende uitgangspunten voor treasuryactiviteiten:

• Waalre is behoedzaam omgegaan met haar financiële middelen. In overeenstemming met de Wet Fido en het Treasurystatuut vindt het uitzetten van geldmiddelen en het aangaan en verstrekken van leningen en garanties alleen plaats voor de uitoefening van de publieke taak. De financiële risico’s voor Waalre zijn daarbij minimaal.
• Op basis van de liquiditeitsbegroting wordt de financieringsbehoefte bepaald. De uitvoeringvan de financieringsbehoefte dient plaatst te vinden binnen de geldende wet- en regelgeving.

De afgelopen jaren zijn er verschillende langlopende leningen afgesloten om in de financieringsbehoefte te voorzien. 

• In 2017 en 2018 zijn 2 langlopende geldleningen afgesloten voor de aankoop van de Brede School Aalst.
• In april 2018 is een langlopende geldlening afgesloten bij de provincie voor het financieren van een zonnepanelen project.
• In december 2022 is een 10 jarige lening afgesloten van € 10 miljoen aflossingsvrij met een rentepercentage van 0,298%. De lening is afgesloten om de komende jaren aan onze financiële verplichtingen te voldoen.
• In december 2023 is een 10 jarige lening afgesloten van € 5 miljoen aflossingsvrij met een rentepercentage van 3,402%. De lening is afgesloten om de komende jaren aan onze financiële verplichtingen te voldoen.
• In februari 2025 is een 10 jarige lening afgesloten van € 6 miljoen, looptijd 2 jaar, rente van 2,595%. De aflossing van de lening geschiedt in februari 2027. De lening is afgesloten om projecten te financieren.

Bij een financieringstekort geldt op dit moment een rentepercentage voor kortlopende leningen (< 1 jaar) van ca. 2 en 2,5% (maandelijkse kasgeldlening) en voor langlopende leningen (> 1 jaar) van ca. 3,5%. Deze percentages zullen fluctueren als gevolg van het rentebeleid van de ECB en FED. De verwachting is dat de rente de komende jaren gelijk blijft.

In onderstaande rekenschema is de rente berekening voor Waalre over 2025 opgenomen.

De werkelijk betaalde rente wordt toegerekend aan de investeringen (taakvelden), deels o.b.v. werkelijke rente (projectfinanciering, bij de lening voor de Brede School Ekenrooi), voorgeschreven rente door het Rijk (bij voorziening personele verplichtingen) en op basis van de  boekwaarde 01-01-2025 (omslagrente, voor dit boekjaar bepaald op 0,5%) . De werkelijke rente ligt iets lager dan de toegerekende rente aan de taakvelden. Hierdoor komt het renteresultaat voor 2025  op € 55.700 (positief).