1. Baten en Lasten

0.5 Treasury

Op dit taakveld worden alle lasten en baten van rente verwerkt.

• De werkelijk betaalde rente van aangegane geldleningen
• De ontvangen rente van uitgeleende gelden
• De doorberekende rente aan andere taakvelden (onderdeel van de kapitaallasten)

0.61, 0.62 en 0.64 gemeentelijke belastingen

Op dit taakveld staan bij de inkomsten de opbrengsten van de onroerende zaakbelasting en de precariorechten. De stijging van de inkomsten is het gevolg van areaaluitbreiding en de verhoging van de tarieven. Aan de uitgavenkant staan de kosten die nodig zijn voor de aanslagoplegging en de inning van deze belastingen. 

0.7 Algemene uitkering

Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. 

0.8 overige baten en lasten

Wat niet op andere taakvelden thuis hoort wordt op dit taakveld verwerkt. Dit zijn hoofdzakelijk administratieve boekingen.

Vergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de realisatie 2025 levert de volgende verschillen op:

Toelichting verschillen lasten: 

0.5 Treasury (nadeel € 366.000)

• In de 2e turap van 2025 heeft een geraamde bijstelling van de rentelasten op investeringen plaatsgevonden. De werkelijke boeking van de bijstelling rentelasten  moet in samenhang bekeken worden met het voordeel op taakveld 0.5 inkomsten. Per saldo een negatief resultaat van € 20.000 op rentelasten investeringen.

0.64 Belastingen overig (voordeel € 26.000)

• € 28.000 voordeel
  • Bestaande uit lagere salariskosten, de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.
• € 2.000 nadeel
  • Diverse kleine verschillen

0.8 Overige baten en lasten (nadeel € 141.000)

• € 78.000 nadeel
  • Dit betreft een mutatie in de verliesvoorziening van de grondexploitatie (zie hiervoor paragraaf G Grondbeleid).
• € 52.000 nadeel
  • Dit betreft een toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren ten laste van de exploitatie.
• €  11.000 nadeel
  • Diverse kleine verschillen

Toelichting verschillen baten:

0.5 Treasury (voordeel € 346.000)

• € 46.000 voordeel
  • Ontvangen rente op rekeningcourant en schatkist hoger dan geraamd.
• € 298.000 voordeel
  • In de 2e turap van 2025 heeft een geraamde bijstelling van de rentelasten op investeringen plaatsgevonden. De werkelijke boeking van de bijstelling rentelasten  moet in samenhang bekeken worden met het nadeel op taakveld 0.5 uitgaven. Per saldo een negatief resultaat van € 20.000 op rentelasten investeringen.
• € 2.000 voordeel
  • Diverse kleine verschillen

0.61 OZB woningen (nadeel € 2.000)

• Voor het jaar 2025 moeten nog enkele aanslagen opgelegd worden en zijn er aanslagen verminderd na bezwaar en beroep.

0.62 OZB niet-woningen (nadeel € 6.000)

• Voor het jaar 2025 zijn er aanslagen verminderd na bezwaar en beroep.

0.64 Belastingen overig (voordeel € 5.000)

• Meer baten uit precario dan geraamd door het opleggen van eiland-terrassen.

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (voordeel € 539.000)

• Voordeel € 539.000 door een hogere uitkering uit het gemeentefonds dan geraamd. Op 16 december 2025 is de decembercirculaire van het gemeentefonds ontvangen. 
  Aanpassing van de accressen en aanpassing van hoeveelheden levert een eenmalig voordeel op voor 2025 van € 67.000. Daarnaast zijn er in 2025 nabetalingen 
  ontvangen over 2023 en 2024 van in totaal € 472.000. 

0.8 Overige baten en lasten (voordeel € 384.000)

• € 345.000 voordeel
  • Dit betreft de vrijval van het krediet herinvestering na kavelruil Dommeldal de Hogt. Bij de besluitvorming van de kavelruil in 2019 heeft de raad het college de opdracht gegeven om voor het bedrag een (agrarische) grondposite in het buitengebied op te bouwen. Het afgelopen jaar hebben zich maar een beperkt aantal kansen tot grondaankoop voorgedaan, waarvan op dit moment het saldo € 345.000 bedraagt. In overleg met onze accountant stellen we voor bij de besluitvormende vergadering van de jaarstukken 2025 de gemeenteraad een bestemmingsreserve hiervoor in te stellen.
• € 26.000 voordeel
  • Dit betreft een onttrekking uit de voorziening dubieuze debiteuren ten gunste van de exploitatie.
• €  14.000 voordeel
  • Diverse kleine verschillen

Vergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de realisatie 2025 levert de volgende verschillen op:

Toelichting verschillen lasten: 

0.4 Overhead (nadeel € 319.000)

• € 56.000 voordeel valt weg tegen nadeel op lasten overhead
• € 25.000 voordeel door lagere storting in voorziening personele verplichtingen
• € 62.000 nadeel door overschrijding overige uitgaven personeel (wervingskosten, arbo-kosten, verzekeringen voor personeel)
• € 45.000 nadeel lagere storting voorziening verlofsparen
• € 52.000 voordeel opleidingskosten
• € 308.000 nadeel salariskosten; de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.
• € 20.000 nadeel door hogere kosten voor ambtsjubilea die niet zijn geraamd
• € 16.000 nadeel op invorderingskostenkosten die wegvallen tegen hogere invorderingsopbrengsten.
• € 15.000 nadeel op onderhoudskosten Huis van Waalre
• € 16.000 voordeel op drukwerk en bureaubehoeften
• € 50.000 voordeel op automatiseringskosten
• € 107.000 nadeel op lagere doorberekening salariskosten overhead aan taakvelden afval, riool en grondexploitaties
• € 28.000 voordeel op voorlichtingskosten
• restant zijn diverse kleinere verschillen

Toelichting verschillen baten:

0.4 overhead (nadeel € 11.000)

• € 8.000 voordeel meer ontvangsten uit Wazo middelen dan geraamd
• € 22.000 voordeel meer ontvangsten uit invorderingsprocedures dan geraamd
• € 9.000 voordeel SDE-subsidie Huis van Waalre
• € 2.000 voordeel uitleen uren aan Plusteam
• € 4.000 voordeel diverse kleine verschillen
• € 56.000 nadeel valt weg tegen voordeel op baten op overhead

In de begroting wordt jaarlijks een bedrag voor onvoorzien opgenomen. € 100.000 structureel onvoorzien en € 115.000 eenmalig onvoorzien. 

Vergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de realisatie 2025 levert de volgende verschillen op:

Toelichting verschillen lasten (storting in reserves):

• € 82.000 voordeel
  Niet begrote storting uit de GREX naar reserves: lokaal fonds en regionaal fonds. Zie ook taakveld 8.2 Grondexploitaties (niet-bedrijventerrein).

Toelichting verschillen lasten (storting in reserves):  

• € 185.000 nadeel
  Lagere storting in de reserve overlopende posten op basis van werkelijke uitgaven voor de taskforce sociaal domein  en budgetoverheveling.

• Septembercirculaire 2025 van Ark middelen en hervormingsagenda jeugd
  • voor de hervormingsagenda jeugd is in 2025  € 350.000 in de reserve is gestort.
• Correctie spaarverlof
  • De voorziening voor verlofsparen is gebaseerd op het daadwerkelijk opgebouwde saldo in het spaarverlofpotje. De eerdere voorziening hield echter ook rekening met het verlof dat medewerkers nog konden sparen. Dat is niet noodzakelijk en laten we daarom vrijvallen.
• Storting voorziening wethouders overgang naar ABP
  • Conform de Wet toekomst pensioenen (Wtp)om de pensioenen van (oud) wethouders over te brengen naar een landelijke pensioenuitvoerder is door BZK een berekening gemaakt wat de gevolgen voor Waalre zijn. Dit betekent dat Waalre een extra storting  in de voorziening heeft moeten verwerken om te voldoen aan de berekende stand.
• Rente schatkistbankieren
  
  • Op de ontvangen rente voor het schatkistbankeren is een voordeel gerealiseerd.
• Bijdrage degeneratievergoedingen aanleg kabels en leidingen
  
  • In 2025 zijn er veel werkzaamheden geweest aan kabels en leidingen wat heeft geleid tot flink hogere bijdragen.
• Spuk schoon en emissieloos bouwen (SEB)
  • Dit betreft een eenmalige bijdrage specifieke uitkering voor de inzet van materiaal voor schoon en emissieloos bouwen voor de openbare ruimte.
• Samenwerking bereikbaarheidsagenda Zuid-Oost Brabant/vervolgonderzoek doorfietsroute
  
  • Tot en met 2026 zijn we verplicht een bijdrage te betalen voor administratieve lasten en projecten. Voor het totaal van deze kosten is de reserve bereikbaarheidsagenda ZOB gevormd. De jaarlijkse kosten worden gedekt uit deze reserve.
• Terugbetaling subsidie bibliotheek 2024
  • in 2025 heeft de gemeente een eindafrekening gestuurd voor de subsidie 2024, waarbij de bibliotheek een deel moest terugbetalen.
• Onderhoud sportparken duurder door extreme regenval
  • Het onderhoud op de sportparken Aalst en Waalre vallen incidenteel duurder uit vanwege extreme regenval.
• Krediet NPO
  • Het betreft kosten en opbrengsten geboekt voor de uitvoering van het nationaal onderwijsprogramma.
• Opvang Oekraïners
  • Dit betreft zowel eenmalige baten als eenmalige lasten voor de opvang van Oekraïners.
• De pracht en omgeving
  • De herinrichting van de openbare ruimte om het plangebied De Pracht wordt betaald uit de grondverkoop van gemeentegrond.
• Reserve sociaal domein
  • Door aframing van het budget jeugdhulp is een bedrag gestort in de reserve sociaal domein.
• Leningen TOZO voorgaande jaren
  • In 2020 en 2021 heeft de gemeente leningen verstrekt aan ondernemers in het kader van de Coronacrisis. De afgelopen jaren zijn ondernemers op deze leningen gaan terugbetalen. Aangezien destijds het Rijk deze leningen voor 100% vergoed heeft dienen de ontvangen bedragen ook weer aan het Rijk te worden terugbetaald. In 2025 heeft deze correctie van ontvangen bedragen van voorgaande jaren plaatsgevonden. 
• WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning)
  • Eenmalige lagere kosten. De verklaring ligt deels in maatregelen vanuit de Taskforce Sociaal Domein.
• Jeugd
  • Eenmalige lagere kosten. De verklaring ligt deels in maatregelen vanuit de Taskforce Sociaal Domein.
• Samenkracht en burgerparticipatie
  • De specifieke uitkeringen voor 2025 zijn uiteindelijk definitief lager vastgesteld.
•  Inkomensregelingen
  • Diverse kleine voordelen binnen de budgetten zoals bijzondere bijstand.
• Taskforce Sociaal domein
  • De Taskforce streeft naar structureel meer grip op de uitgaven van jeugdhulp en Wmo waardoor we binnen de begroting kunnen blijven. Hiervoor is een programmaplan opgesteld. Voor de uitvoering hiervan is een eenmalig krediet verstrekt.
• Krediet klimaatmiddelen (CDOKE en LAI)
  • Het betreft hier kosten en opbrengsten voor de uitvoering van klimaatbeleid en subsidies aan inwoners voor isolatiemaatregelen
• Krediet aanpak energiearmoede
  • Voor huishouden binnen de gemeente Waalre met een laag inkomen en hoge energiekosten en/of wonend in een huis van lagere energetische kwaliteit die hun energierekening niet of nauwelijks kunnen betalen zijn middelen beschikbaar. De gemeente Waalre steunt deze huishoudens bij het verlagen van hun energierekening.
• Spuk schoon en emissieloos bouwen (SEB)
  • Dit betreft een eenmalige bijdrage specifieke uitkering voor de inzet van materiaal voor schoon en emissieloos bouwen voor woningbouw.
• Extern advies omgevingsplannen
  • Voor 2025 zijn extra kosten gemaakt voor de begeleiding en uitwerking van het omgevingsplan n.a.v. de omgevingswet.
• Resultaat GREX
  • In 2025 worden voor onze lopende grondexplotaties een tussentijdens winst van € 230.000 genomen, dit is een incidenteel voordeel.
• Leges omgevingsvergunningen
  • In het jaar 2025 hebben we € 318.000 meer inkomsten gerealiseerd op de leges omgevingsvergunningen dan begroot. Eind 2025 zijn er namelijk een tweetal vergunningen verleend voor grote projecten, welke wel waren voorzien maar niet in het jaar 2025.
• Dwangsommen
  • Dit betreft eenmalige inkomsten n.a.v.  opgelegde dwangsommen.
• Subsidie realisatiestimulans woningbouw
  • Dit is een subsidie om bij te dragen aan het versnellen van de woningbouw in de regio.
• Kredieten tijdelijke wooneenheden mr slootsweg en hoevenakkers
  • Het betreft hier kosten en opbrengsten voor woningbouwprojecten.
• Storting uit anterieure overeenkomsten
  • Voor een aantal faciliterende projecten ontvingen wij van ontwikkelaars een bijdrage voor de afdracht aan fondsen.
• Storting uit Grexen
  • Vanuit de grondexploitaties ontvingen wij van ontwikkelaars een bijdrage voor de afdracht aan fondsen. 

In 2025 zijn structurele onttrekkingen gedaan ter dekking van de afschrijving op activa aan de volgende reserves:

Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de  volgende voor Gemeente Waalre van toepassing zijnde regelgeving: Het algemene WNTmaximum.

Het bezoldigingsmaximum in 2025 voor de gemeente Waalre is € 246.000. Dit geldt naar rato van de duur en/of omvang van het dienstverband.

Bezoldiging topfunctionarissen

1a. Leidinggevende topfunctionarissen, gewezen topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling.

Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.

1b. Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12
Niet van toepassing

1c. Toezichthoudende topfunctionarissen
Niet van toepassing

1d. Topfunctionarissen met een totale bezoldiging van € 2.100 of minder
Niet van toepassing

Tabel 1e Topfunctionaris met een totale bezoldiging van meer dan € 2.100
Niet van toepassing.

1f. Topfunctionaris met een totale bezoldiging van meer dan € 2.100 waarop de anticumulatie bepaling van toepassing is
Niet van toepassing.

1g. Topfunctionaris met een totale bezoldiging van € 2.100 of minder waarop de anticumulatiebepaling van toepassing is
Niet van toepassing.

2. Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen
Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen met of zonder dienstbetrekking inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.

3. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2025 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen.

Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders

De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 9 december 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1.105.000 De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025.  

Bevinding   
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 3.065.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1.105.000 Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 3.065.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.  

De geconstateerde afwijkingen betreffen:

In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.