08 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

8.1 Ruimtelijke ordening

Samenwerking binnen het Stedelijke gebied Eindhoven en Metropoolregio Eindhoven (Brainport)

Wat willen we bereiken?

De regio Zuidoost-Brabant wil haar positie als één van de best presterende regio’s van Nederland en één van de meest technologisch innovatieve regio’s van Europa behouden en versterken.

Omschrijving (toelichting)

Lokaal en regionaal werken we aan het verder verstevigen van deze positie van ons bedrijfsleven en het bieden van een aantrekkelijke leefomgeving voor werknemers in de gehele Brainport-regio. De komende jaren vindt een schaalsprong plaats, met daarbij de groei van het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) van meer dan 100.000 inwoners. Dit geeft een grote druk op het ruimtegebruik (wonen, werken, voorzieningen, mobiliteit, recreatie, klimaatadaptatie, ecologie, energietransitie en milieu). Vanuit het thema Ruimte bepalen en monitoren we de integrale strategie voor het SGE.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Inwoners en ondernemers in de Brainport-regio wonen en werken in een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving met een hoog voorzieningenniveau. De sociale basis en economie zijn stabiel. Er is oog voor het welzijn en de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Implementatie nieuwe Omgevingswet

Wat willen we bereiken?

We geven op een goede manier invulling aan de Omgevingswet.

Omschrijving (toelichting)

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In aanloop daarnaar hebben we ons voorbereid op de invoering. Zo hebben we de organisatie, het beleid, de regels, de processen en de taken en verantwoordelijkheden op orde gebracht. In het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) hebben we de advisering en afstemming geregeld voor vergunningverlening met partners zoals de Omgevingsdienst, Veiligheidsregio, GGD en het waterschap. De komende jaren zetten we beleid en regelgeving om in een nieuw, gemeentedekkend Omgevingsplan en stemmen we de nieuwe werkprocessen verder af.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Inwoners, bedrijven en instellingen krijgen gebiedsgericht ruimte voor ruimtelijke initiatieven. Op termijn zien ze sneller of een initiatief kans van slagen heeft. Alle informatie staat op één plek en besluitvorming verloopt integraler. Het aanvragen van een omgevingsvergunning wordt makkelijker via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Vitaal Dorpshart Aalst (winkelcentrum Den Hof en omgeving)

Wat willen we bereiken?

Samen met ondernemers (winkeliers en eigenaren) en inwoners zorgen voor een toekomstbestendig en vitaal dorpshart Aalst.

Omschrijving (toelichting)

We streven naar een compact centrum dat goed en logisch bereikbaar is voor alle doelgroepen. Het is een levendig hart waar inwoners elkaar graag ontmoeten, met duurzame en hoogwaardige gebouwen en openbare ruimte. We hebben ook aandacht voor de samenhang met andere projecten, bijvoorbeeld op toeristisch-recreatief vlak of op het gebied van duurzaamheid, en de kansen die deze projecten bieden.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Aalst heeft een aantrekkelijk dorpshart waar mensen kunnen winkelen, elkaar ontmoeten en het hele jaar door diverse activiteiten beleven.

Ontwikkeling Buitengebied

Wat willen we bereiken?

Transitie van het landelijk gebied.

Omschrijving (toelichting)

We dragen met innovatieve gebiedsontwikkeling bij aan een aantrekkelijk buitengebied voor onze inwoners, de regio en agrarische en recreatieve ondernemers in het gebied.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Het buitengebied van Waalre is aantrekkelijker geworden. De natuur- en landschapswaarden zijn toegenomen en de beleving is verbeterd. Het buitengebied is beter bereikbaar voor voetgangers en fietsers. De landbouw wordt duurzamer en lokaler. Boodschappen kunnen straks rechtstreeks bij de boer worden gedaan.

Het klimaat staat nadrukkelijker op de agenda, mede door het uitzonderlijk natte jaar 2024 en overlast daardoor. De zonneweide in Achtereind past in de huidige en toekomstige energiebehoefte van Waalre en draagt bij aan de natuurontwikkeling in het gebied. We werken als gemeente samen met onze partners aan de uitbreiding van het energienet, binnen de Gebiedsgerichte Aanpak Grenscorridor.

2025 stond vooral in het teken van de opstart van de Gebiedsgerichte Aanpak Grenscorridor. Helaas zijn enkele concrete initiatieven, zoals recreatieve fietspaden, vertraagd. Het is wel gelukt grote stappen te zetten met de uitbreiding van het middenspanningsnet.

Herontwikkeling ’t Hazzo en omgeving

Wat willen we bereiken?

Afronding van de integrale herontwikkeling (wonen, sporten, ontmoeten) van de omgeving van sporthal ‘t Hazzo.

Omschrijving (toelichting)

We ontwikkelen de omgeving van sporthal 't Hazzo integraal opnieuw, met aandacht voor wonen, sporten en ontmoeten. De basis hiervoor is de visie die in april 2017 is vastgesteld.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

In goed overleg met omwonenden en andere inwoners is het voormalige gemeenschapshuis 't Hazzo omgevormd tot een duurzame accommodatie. Inwoners kunnen elkaar hier ontmoeten in een duurzaam gebouw in een groene omgeving. Met de oplevering van 18 appartementen aan de Trolliuslaan is de laatste woningbouwontwikkeling in het gebied afgerond. Het gebied is omgevormd tot een groen en aantrekkelijk woongebied, in lijn met de gebiedsvisie.

De verschillende woningbouwprojecten rondom 't Hazzo bieden ruimte aan ongeveer 100 woningen in verschillende categorieën en voor diverse doelgroepen.

8.3 Wonen en Bouwen

Wonen

Wat willen we bereiken?

Waalre is groen, fijn en goed om te wonen, werken en verblijven. Dat willen we in de toekomst zo houden.

Omschrijving (toelichting)

De bouw van nieuwe woningen sluit aan op de behoefte en wensen van onze inwoners én die van de regio. Hierbij ligt de nadruk in de komende periode op het realiseren van betaalbare woonruimte. Daarbij zijn de afspraken met het Rijk en de provincie in de Woondeal Zuidoost-Brabant leidend. We doen dat samen met woningbouwcorporaties en andere partijen.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Mede door de samenwerking in het Stedelijk Gebied Eindhoven is het mogelijk om meer woningen te bouwen. Hierdoor zijn de keuzemogelijkheden voor inwoners toegenomen, waardoor zij hun woonwens beter kunnen realiseren. Het aandeel betaalbare woningen neemt toe, waardoor inwoners meer keuze hebben en de woningmarkt beter doorstroomt.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)

Wat willen we bereiken?

We leveren een betrouwbare en voorspelbare dienstverlening aan inwoners, verenigingen en bedrijven op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving.

Omschrijving (toelichting)

De wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn mede bepalend voor het beeld van onze dienstverlening aan inwoners.

Het op een adequate, doelmatige en kwalitatief hoogwaardige wijze uitvoeren van taken op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving (VTH).

Omschrijving (toelichting)

Dit doen we samen met de omgevingsdienst, buurgemeenten en andere partners.

Wat is de impact voor onze inwoners?

Omschrijving (toelichting)

Een betrouwbare en voorspelbare dienstverlening voor inwoners, verenigingen en bedrijven op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De provincie ziet toe op de planning, uitvoering en verslaglegging van alle werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Wat heeft het gekost? (bedragen x €1.000)

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Realisatie 2024	Originele Begroting 2025	Begroting 2025 incl. wijz.	Realisatie 2025	Verschil
Lasten
8.1 Ruimte en leefomgeving	1.133	1.027	1.271	1.128	143
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)	1.347	661	2.975	4.853	-1.879
8.3 Wonen en bouwen	1.454	1.288	1.444	1.380	64
Totaal Lasten	3.935	2.975	5.690	7.361	-1.672
Baten
8.1 Ruimte en leefomgeving	843	110	350	552	-202
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)	1.625	661	3.375	5.279	-1.905
8.3 Wonen en bouwen	1.295	884	887	1.248	-361
Totaal Baten	3.763	1.655	4.612	7.079	-2.467
Gerealiseerd resultaat	172	1.320	1.077	282	795

Toelichting

Vergelijking van de bijgestelde begroting 2025 met de realisatie 2025 levert de volgende verschillen op:

Toelichting verschillen lasten:

8.1 Ruimte en leefomgeving (voordeel € 143.000)

salariskosten ruimtelijke ordening

€ 39.000 voordeel
- Bestaande uit lagere salariskosten, de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten op organisatieniveau is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.

Bestemmings en beheersplannen

€ 15.000 nadeel
- Hogere kosten door een bijdrage aan project Gestelsestraat en daarnaast diverse kleine verschillen.

voorbereiding Pracht en omgeving

€ 2.000 voordeel
- Diverse kleine verschillen.

omgevingsplannen

€27.000 voordeel
- Lagere kosten voor extern advies op omgevingsplannen dan geraamd.

Algemene kosten kadaster

€ 7.000 voordeel
- De kosten voor digitale opvragingen bij het kadaster zijn lager dan geraamd.

Krediet aanleg kunstroutenetwerk

€ 12.000 voordeel
- Er zijn nog geen kosten geboekt in afwachting op administratieve afronding voor de vaststelling van het project. Dit voordeel valt weg tegen het nadeel aan de batenkant.

Krediet tijdelijke eenheden Mr Slootsweg

€ 71.000 voordeel
- Dit project is in 2025 financieel afgewikkeld en levert een voordeel op voor de lasten, waartegen het nadeel in de baten wegvalt.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

De grondexploitatie wordt budgettair neutraal in de begroting opgenomen. Zie voor toelichting op de grondexploitaties de paragraaf Grondbeleid.

8.3 Wonen en bouwen ( €64.000 voordeel)

€ 20.000 voordeel
- Bestaande uit lagere salariskosten, de toelichting m.b.t. de inhuur- en salariskosten is terug te vinden in programma 00 Bestuur en Ondersteuning.
€ 44.000 voordeel
- Lagere advieskosten externe partijen m.b.t. omgevingsvergunning verlening, dit komt onder andere door de invoering van de wet kwaliteitsborging. Daarnaast is er ook een verschuiving van kosten naar taakveld 8.1 te zien, hier komen de kosten terecht die o.a. door de ODZOB worden gemaakt voor projecten t.b.v. de ruimtelijke ontwikkeling.

Toelichting verschillen baten:

8.1 Ruimte en leefomgeving (voordeel € 202.000)

Bestemmings en beheersplannen

€ 40.000 nadeel
- Lagere opbrengsten voor bijdragen en leges door vertraging van nog te starten projecten.
€ 339.000 voordeel
- Subsidie realisatie stimulans woningbouw

Krediet aanleg kunstroutenetwerk

€ 12.000 nadeel
- Er zijn nog geen bijdragen geboekt in afwachting op administratieve afronding voor de vaststelling van het project. Dit nadeel valt weg tegen het voordeel aan de lastenkant.

Krediet tijdelijke eenheden Mr Slootsweg

€ 75.000 nadeel
- Bijdragen derden in kosten bouwrijpmaken: dit project is in 2025 financieel afgewikkeld. Dit nadeel valt weg tegen het voordeel aan de lastenkant.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

De grondexploitatie wordt budgettair neutraal in de begroting opgenomen. Zie voor toelichting op de grondexploitaties de paragraaf Grondbeleid.

8.3 Wonen en bouwen (€ 361.000 voordeel)

€ 43.000 voordeel
- In rekening gebrachte dwangsommen die niet waren geraamd.
€ 318.000 voordeel
- In het jaar 2025 hebben we € 318.000 meer inkomsten gerealiseerd op de leges omgevingsvergunningen dan begroot. Eind 2025 zijn er namelijk een tweetal vergunningen verleend voor grote projecten, welke wel waren voorzien maar niet in het jaar 2025.

BBV indicatoren Volkshuisvesting

Excel-tabel

Indicator	Omschrijving	Gemeente /referentie	2023	2024	2025
WOZ-waarde woningen (€ x 1.000)	De gemiddelde WOZ-waarde	Waalre	491	509	531
WOZ-waarde woningen (€ x 1.000)	De gemiddelde WOZ-waarde	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	468,4	492,2	518,6
WOZ-waarde woningen (€ x 1.000)	De gemiddelde WOZ-waarde	Gemeenten < 25.000 inwoners	393	407	427
Nieuw gebouwde woningen	Het aantal nieuwbouw woningen per 1.000 woningen	Waalre	4,3	5,1	-
Nieuw gebouwde woningen	Het aantal nieuwbouw woningen per 1.000 woningen	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	8,3	7,28	-
Nieuw gebouwde woningen	Het aantal nieuwbouw woningen per 1.000 woningen	Gemeenten < 25.000 inwoners	7,5	8,6	-
Demografische druk	De som van het aantal personen van 0-20 en van 65 jaar en ouder i.r.t. aantal personen van 20 – 65 jaar (%)	Waalre	86,6%	87,4%	88,0%
Demografische druk	De som van het aantal personen van 0-20 en van 65 jaar en ouder i.r.t. aantal personen van 20 – 65 jaar (%)	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	81,8%	82,3%	83,5%
Demografische druk	De som van het aantal personen van 0-20 en van 65 jaar en ouder i.r.t. aantal personen van 20 – 65 jaar (%)	Gemeenten < 25.000 inwoners	80,50%	81,10%	82%
Woonlasten (€) 1-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor 1-persoons huishouden	Waalre	902	945	1045
Woonlasten (€) 1-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor 1-persoons huishouden	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	876,20	925,80	984,60
Woonlasten (€) 1-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor 1-persoons huishouden	Gemeenten < 25.000 inwoners	897	947	996
Woonlasten (€) meer-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor meer-persoons huishouden	Waalre	1.034	1.038	0
Woonlasten (€) meer-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor meer-persoons huishouden	Amigo gemeenten (5 gemeenten)	975,00	1027,60	1091,40
Woonlasten (€) meer-persoons huishouden	Gemiddeld totaalbedrag woonlasten voor meer-persoons huishouden	Gemeenten < 25.000 inwoners	985	1.037	1091

8.1 Ruimtelijke ordening

Samenwerking binnen het Stedelijke gebied Eindhoven en Metropoolregio Eindhoven (Brainport)

Wat willen we bereiken?

De regio Zuidoost-Brabant wil haar positie als één van de best presterende regio’s van Nederland en één van de meest technologisch innovatieve regio’s van Europa behouden en versterken.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Implementatie nieuwe Omgevingswet

Wat willen we bereiken?

We geven op een goede manier invulling aan de Omgevingswet.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Vitaal Dorpshart Aalst (winkelcentrum Den Hof en omgeving)

Wat willen we bereiken?

Samen met ondernemers (winkeliers en eigenaren) en inwoners zorgen voor een toekomstbestendig en vitaal dorpshart Aalst.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Ontwikkeling Buitengebied

Wat willen we bereiken?

Transitie van het landelijk gebied.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Herontwikkeling ’t Hazzo en omgeving

Wat willen we bereiken?

Afronding van de integrale herontwikkeling (wonen, sporten, ontmoeten) van de omgeving van sporthal ‘t Hazzo.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

8.3 Wonen en Bouwen

Wonen

Wat willen we bereiken?

Waalre is groen, fijn en goed om te wonen, werken en verblijven. Dat willen we in de toekomst zo houden.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)

Wat willen we bereiken?

We leveren een betrouwbare en voorspelbare dienstverlening aan inwoners, verenigingen en bedrijven op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving.

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Het op een adequate, doelmatige en kwalitatief hoogwaardige wijze uitvoeren van taken op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving (VTH).

Wat gaan we daarvoor doen? En wat hebben we gerealiseerd in 2025?

Wat is de impact voor onze inwoners?

Wat heeft het gekost? (bedragen x €1.000)

Toelichting

BBV indicatoren Volkshuisvesting